Bệnh một đằng, dùng thuốc một nẻo

Tổn thương trên da do vi nấm và do virut Herpes hoàn toàn không như nhau nhưng vẫn có trường hợp bị nhầm lẫn dẫn tới việc dùng thuốc điều trị không chín xác bệnh khiến thương tổn ngày càng lan rộng, trở nặng, kéo dài thời gian sử dụng thuốc và gây tốn kém cho người bệnh.

Bị nấm da tưởng nhầm là Herpes

Anh Nguyễn Văn An (30 tuổi, tại Cầu Giấy, Hà Nội) đến khám bác sĩ trong tình trạng tất cả vùng da mông, vùng bẹn và vùng tam giác bị đỏ có bờ viền ranh giới rõ, bờ gồ cao trên mặt da và có mụn nước nhỏ li ti, giữa đám tổn thương có xu thế lành, hơi bong vảy da, gây ra cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Đây là 1 trường hợp nấm da nặng, điển hình rất hiếm gặp tại thành phố lớn như Hà Nội. ThS.BS. Đỗ Xuân Khoát - Trưởng khoa Da liễu và Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện 198 cho biết, nguyên do bệnh diễn biến nặng là do anh An đã sử dụng không chuẩn thuốc điều trị nấm. Được biết, ngay từ khi có những nốt nhỏ li ti đầu tiên, anh An tưởng mình nhiễm virut Herpes nên sử dụng thuốc acyclovir để bôi. Tuy nhiên, sau một thời gian điều trị, bệnh không những không thuyên giảm mà càng ngày lan rộng, diễn biến nặng nề hơn trước nên sau thời gian đi công tác xa, anh quyết định tới khám ở chuyên khoa da liễu. Đến đây, anh được chẩn đoán chính xác là nhiễm nấm da, hay còn gọi là hắc lào và được chỉ định thuốc điều trị.

Tổn thương trên da của bệnh nấm da.

Các thuốc trị nấm da

Bệnh nấm da có rất nhiều loại thuốc điều trị, cốt yếu là thuốc bôi ngoài da. Các loại thuốc bôi cổ điển đã được pha chế sẵn như antimycose, BSA, ASA, BSI... có tác dụng tốt nhưng gây lột da nhiều, đau rát, để lại màu đen trên da như sạm da hoặc gây biến chứng.

Khắc phục nhược điểm này, sắp đây có rất nhiều loại thuốc kháng nấm mới có thể sử dụng tại chỗ hay uống. Thuốc bôi có dẫn xuất của imidazole như econazole, miconazole, clotrimazole, ketoconazole... mặc dù có thể gây dị ứng nhẹ nhưng thế mạnh của những thuốc này là không màu, mùi thơm, không gây lột da, viêm tấy.

Nếu nấm tái phát nhiều lần hay lan rộng nhiều vị trí, thường sử dụng thuốc uống như griseofulvin, ketoconazole, itraconazole, fluconazole... Tuy nhiên, cần cẩn thận khi dùng thuốc chống nấm toàn thân do thuốc có tác dụng phụ và được sử dụng giảm thiểu ở những người có bệnh nội khoa mạn tính như gan, thận...

Đối với mỗi trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ có chỉ định riêng thích hợp với giai đoạn bệnh và mức độ tổn thương. Trong trường hợp nặng như của anh An, bác sĩ đã chỉ định anh sử dụng sản phẩm chứa hoạt chất ketoconazole loại kem bôi và tắm gội toàn thân để ngăn ngừa bào tử nấm lây lan sang các vị trí khác trên cơ thể. Ngoài ra, anh còn cần uống thêm itraconazole gián đoạn (uống 10 ngày, nghỉ 20 ngày) vì nghi ngờ nấm đã xâm lấn tới tế bào sừng.

Nhiễm virut Herpes.

Những lưu ý khi sử dụng thuốc chữa nấm da

Khi dùng thuốc chữa nấm da, người bệnh nên bôi thuốc trong phạm vi vùng da bị tổn thương, không nên bôi sang cả vùng da lành, da non sẽ gây bỏng, chảy nước vùng bôi thuốc.

Tuyệt đối không gãi, không cạo trước lúc bôi thuốc. Nên tắm rửa nhẹ nhàng, không chà mạnh bằng xà phòng diệt nấm. Tuyệt đối không được bôi 1 trong các chế phẩm có steroid như: flucinar, gentrisone, diprosone, fobancort... vì các chế phẩm này làm cho nấm lan rộng ra và ăn sâu xuống, việc điều trị sẽ phát triển thành khó khăn hơn.

Ngoài ra, các loại thuốc này còn làm che giấu triệu chứng bệnh và khi bôi lâu dài sẽ dễ đưa tới tác dụng phụ như teo da, rạn da, làm mất thẩm mỹ và không chữa trị khỏi được.

Bên cạnh đó, BS. Khoát còn nhấn mạnh, người bệnh không nên uống rượu, bia chỉ cần khoảng uống thuốc vì dễ làm tổn thương gan. Khi điều trị nấm da cần điều trị dứt điểm, để tránh lây lan nhất là lây tới những vùng khó điều trị và mất nhiều thời gian như vùng háng. Tuy nhiên, cùng với việc điều trị nấm da, người bệnh cũng cần hết sức cẩn thận để tránh mầm bệnh lây lan sang người xung quanh bằng cách dùng riêng khăn tắm, khăn mặt, quần áo, chăn đắp, gối hay ngủ riêng giường.

Người bệnh sau lúc chữa khỏi bệnh nấm thì cũng cần gìn giữ vệ sinh để tránh bệnh nấm có thể quay trở lại, làm cho việc điều trị khó khăn, kéo dài hơn. Tuy nhiên, qua trường hợp của anh An thì điều nhu yếu nhất được rút ra chính là khi bị bệnh, không nên tự mày mò tìm kiếm thông tin và tự chữa mà nên tới khám bác sĩ chuyên khoa để được điều trị đúng bệnh, dùng đúng thuốc, tránh “bệnh một đằng, sử dụng thuốc một nẻo”.

Lê Thu Lương